istoriograf (istoriograf) wrote,
istoriograf
istoriograf

Национальная мифология

Из воспоминаний В. Пшиборовского "История шести месяцев (июль - декабрь 1862 г.)"
"Литовский комитет в Вильно находился под главенством Авейды; большинство членов его поплатилось со временем жизнью за свое участие в восстании, среди них выделялся Константин Калиновский, сын ткача из-под Свислочи, энтузиаст, натура цельная и богато одаренная. Комитет этот проявлял стремления сепаратистические, не желая подчиняться распоряжениям варшавского комитета, между тем как сам еле прозябал. Калиновский, наиболее деятельный, имел в виду лишь крестьянский люд и громко заявлял, что только крестьянин может вынести на своих плечах будущую Польшу. На шляхту он не обращал внимания, Варшаве не симпатизировал, говоря прямо, что "глупым мозгам варшавским нельзя вверять судеб Литвы". Между тем литовский крестьянин был туг на подъем и даже не вполне понимал, чего от него требуют. не лучше было и на Украйне, где, благодаря Киевскому Университету, в энтузиастах и широких планах недостатка не было, но где вся почти польская молодежь, как и ее наиболее деятельный представитель, Антон Юрьевич, принадлежат также и поклонникам демагогических идей и желали рассчитывать главным образом на народ".
Обычно сведения о нежелании Литовского комитета подчиняться Варшавскому трактуют как признак белорусского нац. движения. Но это чисто провинциальное нежелание во всем подчиняться столице, "варшавским мозгам", при пламенных заявлениях о спасении Польши крестьянскими руками.
Огорчает не игнорирование фактического материала или, по крайней мере, нежелание пересмотреть нац. мифологию. Это скорее норма, чем исключение. Идеология и все такое. Хуже всего, когда почтенный доктор исторических наук начинает играть в политические игры, а вместо научной конференции организуют партийное собрание хороших "НАШИХ, ИДУЩИХ ВМЕСТЕ" против "плохих". Как узко... и скучно. Вместо Ленина цитатник с Калиновским.
Информация о конференции (сентябрь 2009 г.)
“Кастусь Каліноўскі і яго эпоха ў дакументах і культурнай традыцыі”

У апошнія гады постаць Вікенція Канстанціна (Кастуся) Каліноўскага надзвычай актуалізавалася ў грамадскім і навуковым жыцці краіны. У 2006 г. імя “героя нумар адзін нашага нацыянальнага эпасу” (Сяргей Дубавец) прагучала як сімвал сучаснага палітычнага разняволення і дэмакратызацыі краіны. Магчыма якраз гэта і справакавала тую кампанію “развянчання міфа Каліноўскага”, у авангардзе якой апынуліся гісторыкі “школы Якава Трашчанка”. Фактычна, яна намагаюцца адрадзіць ідэалогію “заходнерусізму” і вярнуць у беларускую гістарыяграфію паўстання 1863 г. імперскі наратыў. Зразумела, што без чарговага “смяротнага пакарання” Кастусю Каліноўскаму ім не абысціся…
Адначасна варта заўважыць, што канец ХХ – пачатак ХХІ ст. яшчэ не стаў значным прарывам у навуковым вывучэнні постаці Каліноўскага і падзеяў паўстання. Найбольш важным здабыткам нацыянальнай гістарыяграфіі апошніх гадоў можна лічыць выданне Генадзем Кісялёвым зборніка “За нашую вольнасць” (Мінск, 1999), які стаўся пэўным падсумаваннем зробленага. Нескладана заўважыць, што асноўныя палажэнні навуковай трактоўкі постаці Кастуся Каліноўскага і ягонага месца ў беларускай гісторыі амаль не змяніліся з 20-30-х гг. мінулага стагоддзя. Між тым патрэба ў навуковым пераасэнсаванні асобы аднаго з кіраўнікоў паўстання 1863 г. відавочная.
У гэтай сітуацыі варта правесці свайго роду рэвізію нашых ведаў пра Каліноўскага, прасачыць эвалюцыю ягонага вобраза ў культурнай традыцыі (у першую чаргу ў культурнай памяці, якая пашыраецца з дапамогай мас-медыя і замацоўваецца ў помніках, назвах вуліц, школ і г.д.; гістарыяграфіі, падручніках і літаратуры), сістэматызаваць крыніцы даследавання, вызначыць далейшыя яго накірункі.

Навуковая канферэнцыя “Кастусь Каліноўскі і яго эпоха ў дакументах і культурнай традыцыі” можа паспрыяць актывізацыі гэтага працэсу.

Прыярытэтная праблематыка навуковых абрадаў:

• Крыніцы па гісторыі паўстання 1863 г., жыццю і дзейнасці Кастуся Каліноўскага
• Вікенцій Канстанцін (Кастусь) Каліноўскі і падзеі паўстання 1863 г. у айчыннай і замежнай гістарыяграфіі
• Вобраз Каліноўскага ў культурнай традыцыі (пажадана звярнуць увагу на падручнікі для школ і ВНУ, творы літаратуры і мастацтва, матэрыяльнае ўвасабленне памяці пра Каліноўскага і паўстанне і г.д.)
• Каліноўскі і паўстанне 1863 г. у трактоўцы сучаснай “идеологии белорусского государства”
Subscribe

  • Post a new comment

    Error

    Anonymous comments are disabled in this journal

    default userpic

    Your reply will be screened

    Your IP address will be recorded 

  • 3 comments